Co działo się w 2012 roku?

poniedziałek, 20 lutego 2012

 Kto to był Janusz Korczak?

    Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmidt urodził się 22 lipca w 1878 lub 79 roku w Warszawie w rodzinie żydowskiej, zamożnej, postępowej, związanej z kulturą i obyczajowością polską. Jego ojciec był adwokatem a dziadek chirurgiem.
Do szkoły zaczął uczęszczać w 1886 roku, ale  nie wspominał jej dobrze. Surowość i nudność szkoły opisał w książce „Kiedy znów będę mały”. Pierwsze myśli o reformach wychowania zaczynają się w nim budzić w 15 roku życia. Po śmierci ojca Henryk walczy o skromny byt dla rodziny udzielając korepetycji.     Już jako uczeń bardzo dużo tworzy, pisze do gazet, bierze udział w konkursach literackich. Jednak wstępuje na wydział lekarski Cesarskiego Uniwersytetu Lekarskiego. W 1899 wygrywa jeden z konkursów literackich podpisany pseudonimem Janusz Korczak. W 1900 drukuje cykl siedmiu artykułów pt. ”Dzieci i wychowanie”. Jako student bierze udział w koloniach letnich dla chłopców. Dyplom lekarza otrzymuje  23 marca 1905 roku.
Choć pracuje jako lekarz nadal myśli o reformie wychowania, dając temu dowód w krytycznym artykule „Szkoła współczesna.” Pracą lekarza zajmuje się z pasją pomagając biednym, choć w tym czasie jest uznanym i modnym lekarzem. 

    W 1911 roku zostaje zatwierdzony plan budowy Domu Sierot oparty na nowoczesnych założeniach społeczno-pedagogicznych i architektonicznych. W 1912 roku zostaje dyrektorem Domu Sierot ul. Krochmalnej 92 w Warszawie, a w 1913 odbywa się oficjalne otwarcie domu.
Dom Sierot Korczak stopniowo przekształca w społeczeństwo dziecięce zorganizowane na zasadach sprawiedliwości, braterstwa, równych praw i obowiązków. Tworzy system wychowawczy, w którym każde dziecko staje się gospodarzem, pracownikiem i kierownikiem.
Korczak zajmuję się również dziećmi niedorozwiniętymi. W ciągu dwóch lat działalności domu Korczak zdobywa uznanie w kraju i za granicą. Stara się również o utworzenie kolonii letnich dla dzieci, w tym dzieci przedszkolnych. Z tego pomysłu powstaje kolonia „Różyczka” w Gocławku. Przy Domu Sierot powstaje małe gospodarstwo rolne, w którym dzieci uczą się ogrodnictwa i rolnictwa. Przy ośrodku powstaje bursa w 1923 roku , która trwała do 1937.
Przez ten cały czas Korczak tworzy swoje dzieła cieszące się dużą popularnością wśród dzieci.
Sytuacja finansowa ośrodka zaczęła się gwałtownie pogarszać. W tym czasie Korczak kilkakrotnie wyjeżdżał do Palestyny. W 1939 roku wybucha II Wojna Światowa, w czasie której Korczak kilka razy był aresztowany. Wracał jednak do domu. Przebywało w nim wówczas ok. 500 osób. Brak środków i warunków powodowały wysoką śmiertelność wśród dzieci. Sam również zachorował, opiekowała się nim matka, która wskutek zarażenia się chorobą zmarła.
    6 sierpnia 1942 roku wszyscy opiekunowie i mieszkańcy domu sierot - ok. 300.- zostali wywiezieni do Treblinki i słuch o nich zaginął.

Więcej informacji znajdziecie na stronie Muzeum Walki i Męczeństwa Treblinka

 Materiały zaczerpnięto  z wolnej encyklopedii Wikipedia.


 Rok 2012 rokiem Kraszewskiego

W tym roku przypada  również 200 rocznica urodzin najpłodniejszego polskiego pisarza, autora ponad 200 powieści, w tym 144 powieści społecznych, obyczajowych i ludowych oraz 88 historycznych, z których najbardziej znana jest „Stara baśń”.

Józef Ignacy Kraszewski urodził się 28 lipca 1812 w Warszawie, zmarł 19 marca 1887 w Genewie. Wychowywał się w Romanowie – w powiecie włodawskim (obecnie powiat bialski; tam istnieje Muzeum Kraszewskiego). W latach młodości kształcił się m.in. w Białej Podlaskiej i Lublinie. Znamy go przede wszystkim jako pisarza, ale był również dziennikarzem ( współpracował z 250  czasopismami, 6 wydawał lub redagował). Był archeologiem, bibliofilem, językoznawcą, drukarzem i epistolografem (napisał ok. 40 tys. listów, na wszystkie odpowiadał własnoręcznie; korespondował z najwybitniejszymi intelektualistami i pisarzami epoki). Jako poliglota znał i tłumaczył z języków: arabskiego, greckiego, hebrajskiego, łacińskiego, angielskiego, francuskiego, niemieckiego, rosyjskiego, włoskiego. Był kolekcjonerem,  krytykiem literackim, muzykiem  (grał na fortepianie i komponował), malarzem i rysownikiem (wykonał 1600 rysunków, obrazów olejnych, akwarel i grafik;  wystawiał w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, należał do warszawskiego komitetu Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych). W swoich podróżach zjeździł całą przedrozbiorową Polskę i całą Europę, a sam ilustrował swoje relacje z podroży. Pisarstwo uważał za obowiązek obywatelski i patriotyczny (zgodnie z dewizą  „Prawdą i Pracą”). Znany był pod pseudonimami Kleofas Fakund Pasternak, Kaniowa, Dr Omega, JIK, BB, Bogdan Bolesławita. Pisał używając tylko jednego rodzaju gęsich piór, przysyłanych przez matkę i babkę z rodzinnych majątków.

Materiały zaczerpnięto  z wolnej encyklopedii Wikipedia.


Wisława Szymborska nie żyje


1 lutego 2012 odeszła po długiej chorobie  wielka poetka, laureatka Nagrody Nobla. Szymborska urodziła się 2 lipca 1923 r. w Wielkopolsce. Później jej rodzina przeniosła się do Krakowa.
Jako poetka zadebiutowała w marcu roku 1945 wierszem "Szukam słowa", który ukazał się na łamach "Dziennika Polskiego". Pierwszy opublikowany tomik to "Dlatego żyjemy" z 1952 r. Szymborska zostawiła po sobie zaledwie 350 wierszy. Tworzyła je w sposób przemyślany i bez pośpiechu.
Mimo ciężkiej choroby, poetka pracowała do końca. Dzięki temu, świat ujrzy jeszcze jeden zbiór jej poezji, który ukaże się w ciągu kilku najbliższych miesięcy, pod lakonicznym tytułem „Wystarczy”.

Oto jeden z jej licznych wierszy.

 

"Jestem za blisko..."

Jestem za blisko, żeby mu się śnić.
Nie fruwam nad nim, nie uciekam mu
pod korzeniami drzew. Jestem za blisko.
Nie moim głosem śpiewa ryba w sieci.
Nie z mego palca toczy się pierścionek.
Jestem za blisko. Wielki dom się pali
beze mnie wołającej ratunku. Za blisko,
żeby na moim włosie dzwonił dzwon.
Za blisko, żebym mogła wejść jak gość,
przed którym rozsuwają się ściany.
Już nigdy po raz drugi nie umrę tak lekko,
tak bardzo poza ciałem, tak bezwiednie,
jak niegdyś w jego śnie. Jestem za blisko,
za blisko. Słyszę syk
i widzę połyskliwą łuskę tego słowa,
znieruchomiała w objęciu. On śpi,
w tej chwili dostępniejszy widzianej raz w życiu
kasjerce wędrownego cyrku z jednym lwem
niż mnie leżącej obok.
Teraz to dla niej rośnie w nim dolina
rudolistna, zamknięta ośnieżona górą
w lazurowym powietrzu. Ja jestem za blisko,
żeby mu z nieba spaść. Mój krzyk
mógłby go tylko zbudzić. Biedna,
ograniczona do własnej postaci,
a byłam brzozą, a byłam jaszczurką,
a wychodziłam z czasów i atłasów
mieniąc się kolorami skór. A miałam
łaskę znikania sprzed zdumionych oczu,
co jest bogactwem bogactw. Jestem blisko,
za blisko, żeby mu się śnić.
Wysuwam ramię spod głowy śpiącego,
zdrętwiałe, pełne wyrojonych szpilek.
Na czubku każdej z nich, do przeliczenia,
strąceni siedli anieli.

Cześć Jej pamięci!

 Materiały zaczerpnięto  z wolnej encyklopedii Wikipedia.


Literacka Nagroda Nobla 2011 

Tomas Tranströmer

Literacką Nagrodę Nobla otrzymał w tym roku Tomas Tranströmer, szwedzki poeta, pisarz i tłumacz. Urodził się 15 kwietnia 1931 w Sztokholmie. Z wykształcenia jest psychologiem. Do 1990 r. pracował w swoim zawodzie, wtedy bowiem przeżył udar mózgu. Wskutek tego został częściowo sparaliżowany i poświęcił się twórczości poetyckiej. Chociaż cierpiał czasowo nawet na utratę mowy, nie zaprzestał prowadzenia aktywnego trybu życia i spotykania się z czytelnikami.
Pisze o doznaniach religijnych, jego wiersze ujawniają inspiracje muzyczne (poeta grał na fortepianie i organach), poruszają problemy zagubienia człowieka
we współczesnym świecie. Język poezji Tranströmera jest wyciszony, jednocześnie
w jego utworach spotyka się obrazy pełne paradoksów. Oto jeden z jego wierszy:

Cisza

Idźże dalej, oni są pochowani...
Chmura napływa na tarczę słońca.
Głód jest wysoką budowlą
która przesuwa się nocą
w sypialni otwiera się ciemna laska
szybu windy skierowana ku wnętrzom.
Kwiaty w rowie. Fanfara i cisza.
Idźże dalej, oni są pochowani...
Srebro stołowe uchodzi z życiem w dużych ławicach
na dużej głębokości, gdzie Atlantyk jest czarny

. 

Materiały zaczerpnięto z ze strony www.gazeta.pl


   Literacka Nagroda Nobla 2012

Mo Yan

  
Laureatem Literackiej Nagrody Nobla został chiński pisarz Mo Yan za "wizyjny realizm łączący opowieści ludowe, historię i współczesność".

Mo Yan urodził się w 1956 roku w Chinach. W wieku dwudziestu lat wstąpił do Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej, gdzie pełnił funkcje oficera ochrony, instruktora politycznego i oficera propagandy. W 1981 roku opublikował pierwsze opowiadanie, "Chunye yu feifei", a wkrótce potem "Minjian yinyue" (1983). W 1984 roku wstąpił na wydział literatury w Wyższej Szkole Artystycznej i wydał "Toumingde hongluobo" (1985). Jego kolejna książka, "Hong gaoliang jizu", została uznana przez chińskich czytelników za najlepszą powieść roku 1986. Zhang Yimou nakręcił na jej podstawie film, który nagrodzono w 1988 roku na festiwalu w Berlinie Złotym Niedźwiedziem. Mo Yan jest pisarzem znanym i uznanym nie tylko w Chinach. Zagraniczna krytyka zgodnie uważa go za największy talent współczesnej literatury chińskiej.

Materiały zaczerpnięto z ze strony www.gazeta.pl