Historia biblioteki

niedziela, 02 października 2011

Krótka historia biblioteki szkolnej

Pierwszą wzmiankę o wypożyczaniu książek w Graboszycach znajdujemy w Kronice parafialnej tejże miejscowości w zapisie z 1902 roku. „ Staraniem księdza proboszcza w 1902 roku Towarzystwo Oświaty Ludowej w Krakowie zorganizowało w Graboszycach czytelnię. Sprowadzono 54 książki. Czytelników jest 35. Dotąd nie ma szkoły”. Rok później w 1903 Towarzystwo Oświaty Ludowej uzupełniło księgozbiór czytelni w Graboszycach o 43 nowe książki o wartości 43 koron. Wypożyczalnia mieściła najprawdopodobniej się na plebani i była czynna w niedzielę po mszy świętej. Czytelników było 35. Brak natomiast informacji o wieku czytelników. Przypuszczenie o miejscu wypożyczania książek — wysnuć można z informacji: „ Istnieje szkółka zimowa od 17 grudnia do św. Wojciecha. Miejscowy organista uczy dzieci w domu, w którym mieszka”.
    W 1908 roku zorganizowała Rada Szkolna Krajowa we Lwowie na wniosek Rady Szkolnej Okręgowej w Wadowicach szkołę jednoklasową mieszaną. Ten fakt kładzie kres szkole parafialnej. Pracę w jednoklasowej szkole ludowej rozpoczął od 1 sierpnia 1908 roku Stanisław Pisowicz wykształcony nauczyciel. Do szkoły zapisało się 80 dzieci. Wobec braku dokumentów można przypuszczać, że jakiś księgozbiór ta szkółka posiadała. Nikt z żyjących mieszkańców wsi nie potrafił powiedzieć nic o bibliotece w latach 1908 - 1922.
    „Od 1922 roku nauka odbywała się w nowej szkole z dwoma dużymi, jasnymi salami. W jednej z sal stała szafa zamykana na kłódkę i to była biblioteka — około 250 woluminów”. W tym czasie biblioteką zajmował się nauczyciel Stanisław Pisowicz, który wypożyczał książki uczniom na czas świąt i przerw w nauce. W latach 1923 – 1945 nie ma informacji o działalności biblioteki szkolnej. Wiadomo jest, że istniejąca kronika Publicznej Szkoły Powszechnej w Graboszycach została w 1945 roku podczas noclegów oddziałów wojsk niemieckich w tejże szkole zniszczona, a z nią najprawdopodobniej również i księgozbiór biblioteczny.
    Pierwsza księga inwentarzowa biblioteki została zarejestrowana 26 lutego 1948 roku w Inspektoracie Szkolnym w Wadowicach, natomiast pierwszy wpis do tej księgi widnieje pod datą 10.09.1939 r. Była to książka Edmunda Amcisa „ Serce”. Następnych 7 pozycji zostało wpisanych pod datą 3.04.1945 r., a kolejnych 15 pod datą 5.02.1947r. W 1948 roku biblioteka liczyła już 63 woluminy. W 1948 roku wypożyczanirem książek zajmowała się p. Anna Woźniak, nauczycielka pracująca w szkole.
Od 1 października 1950 roku w graboszyckiej szkole pracowali państwo Maria i Józef Tarabałowie. Na początku wypożyczaniem książek zajmowała się Józef Tarabuła, a od 1.10.1956 roku pracę w bibliotece uczniowskiej objęła Maria Tarabułowa. Prowadziła ja przez wiele lat, aż do 1959, kiedy to przeszła na emeryturę. Wypożyczała książki „ ze szkolnego księgozbioru zgromadzonego w dwóch szafach — regałach”. Było ich w 1959 już 1080 woluminów. W tymże samym roku pracę w bibliotece podjęła się pani Zofia Peciak, a rok później w 1960 pani Maria Bałys, która prowadziła ją do 1963 roku. Wówczas biblioteka liczyła już 1416 woluminów. Gdzie znajdował się księgozbiór, nic nie wiadomo. Od marca 1960 roku wprowadzono w bibliotece katalog alfabetyczny i rzeczowy, który opracowywała p. Maria Bałys. Od 1 września 1963 roku do 1 września 1964 roku ponownie bibliotekę prowadziła emerytowana nauczycielka Maria Tarabułowa, później przejął bibliotekę ówczesny kierownik Władysław Madej i prowadził ją do 1. 09. 1965 roku. W tym czasie księgozbiór liczył już 1444 woluminy.
    Po przeniesieniu szkoły do nowego, obecnego budynku w 1965 roku księgozbiór umieszczono w oddzielnym pomieszczeniu — zapleczu dzisiejszej sali komputerowej zwanej salą nr 1. Pracę w bibliotece zlecono pani Marii Madej. Przydział tygodniowy godzin wynosił 9 godzin. Po jakimś czasie w praktycznym działaniu okazało się, że pomieszczenie, które nie miało samodzielnego wejścia od korytarza nie było dobre na bibliotekę. Podjęto kroki, aby szeroki holl od wejścia do szkoły został oddzielony od korytarza ścianką, a uzyskane w ten sposób pomieszczenie zostało przeznaczone na bibliotekę. Stały tam, oprócz regałów z książkami, szafy do przechowywania cenniejszych woluminów (albumy, słowniki, encyklopedie) oraz czasopism przedmiotowych dla nauczycieli, czasopism młodzieżowych, zbiorów specjalnych (materiałów na gazetki, wystawki tematyczne i okolicznościowe).
Działała także czytelnia dla dzieci i młodzieży. Na stołach były wyłożone czasopisma młodzieżowe: Świat Młodych (dla harcerzy) i Drużyna, Świerszczyk, Płomyk, Płomyczek; prasa codzienna: Trybuna Ludu lub Trybuna Robotnicza i ogromna ilość czasopism rosyjskich wydawanych na dobrym gatunkowo papierze, bajecznie kolorowych (jak na owe czasy) prenumerowanych przez inspektoraty oświaty czy kuratoria oświaty — polskojęzyczny Kraj Rad i rosyjskojęzyczne: Sowietskij Sojuz- miesięcznik, Aganiok - tygodnik, Sputnik – miesięcznik i gazeta codzienna Prawda.
Dzieci na przerwach mogły pooglądać zdjęcia i reprodukcje dzieł sztuki np. z Ermitażu i inne. W tym czasie książki kupowano w księgarniach, przeznaczając na ten cel rocznie sumę wynikająca z pomnożenia ilości uczniów przez 10 zł. Księgozbiór wówczas liczył 2500 woluminów.
Oprócz czasopism wymienionych powyżej prenumerowano czasopisma ogólnopedagogiczne: Wychowanie, Nowa Szkoła, Życie Szkoły, Głos Nauczycielski oraz przedmiotowe: Język Polski, Mówią Wieki, Historia w Szkole, Geografia w Szkole, Poznaj Swój Kraj, Poznaj Świat, Chemia w Szkole, Fizyka w Szkole, Matematyka, Wychowanie Techniczne, Plastyka, Wychowanie Fizyczne.
Aktyw biblioteczny — 5 osób co najmniej – pomagał w wypożyczaniu książek i utrzymaniu porządku w czasopismach. Dyżurowano po 2 osoby. Poszczególne klasy przychodziły do biblioteki w wybrane dni tygodnia, aby wymienić lekturę. Bibliotekarz miał pewien kłopot z gromadzeniem i przechowywaniem takiej ilości gazet i czasopism. Uczniowie na zajęciach technicznych wykonywali teczki, w których składano co wartościowsze numery czasopism przedmiotowych.
W 1980 roku grono pedagogiczne powiększyło się i kancelaria dyrektora szkoły nie mogła dodatkowo pełnić funkcji pokoju nauczycielskiego. Postanowiono przedzielić istniejące pomieszczenie biblioteczne. Powstała malutka biblioteka i pokój nauczycielski. Po czytelni pozostał ślad w postaci 2-3 stołów w korytarzu, na których była wyłożona prasa, część tego co było eksponowane dawniej.
Od 1965 do 1985 roku w bibliotece szkolnej pracowała pani Maria Madej. W tym czasie księgozbiór liczył już 3500 woluminów, a od 1985 do 1988 pracowała jako bibliotekarka pani Emilia Szewczyk. Od 1.09. 1990 r. przydzielono funkcję bibliotekarki dwóm nauczycielkom: p. Wiesławie Grabowskiej i p. Barbarze Gawlik. Prowadziły ją do 31.08.1995 roku.
    Ze względu na małą powierzchnię w 1995 roku przeniesiono bibliotekę do nowego pomieszczenia. Była to szatnia uczniowska, obecna sala nr 10. Pomieszczenie to było duże, jasne i przestronne. Od 1 września 1995 roku bibliotekarką została p. Danuta Korpała – Meus. Stan księgozbioru wówczas wynosił 3850 wolumin.
W okresie od 1995 do 1998 biblioteka wzbogacała się o liczne pozycje z literatury pięknej i popularnonaukowe oraz filmy VHS, ale bardzo mało prenumerowano czasopism. Spowodowane to było brakiem środków finansowych.
W 1998 roku wolne mieszkanie nauczycielskie postanowiono zaadoptować na potrzeby szkoły. Najlepszym rozwiązaniem było przeniesienie do niego biblioteki, gdyż składało się z czterech pomieszczeń. Dwa z nich to miała być czytelnia i wypożyczalnia, a w trzecim mały magazyn. W okresie wakacji wyremontowano je i przeniesiono księgozbiór. Od 1.09.1998 biblioteka miała już nowy lokal.
    Od 2001 roku biblioteka szkolna powoli przekształcana była w Centrum Informacyjno – Dydaktyczne. Projekt tego przedsięwzięcia zakładał stworzenie nowoczesnej biblioteki w latach 2002 – 2007. Mimo, że środki finansowe były bardzo okrojone, to jednak rozpoczęto realizację projektu. W tym celu została odnowiona i zagospodarowana czytelnia, przygotowując cztery stanowiska dla komputerów i regały z księgozbiorem podręcznym. Potem zakupiono komputer dla bibliotekarza, a następnie został on podłączony do Internetu.
Kolejnym etapem było pozyskanie programu komputerowego MOL Optivum do obsługi biblioteki. Program taki został zakupiony w grudniu 2006 roku. Od tego czasu do bazy programu wprowadzane są bieżące zbiory, jak również zbiory wcześniejsze. Zakończenie planowane jest na koniec maja 2010 roku.
Następnym etapem była organizacja warsztatu informacyjnego dla uczniów i nauczycieli. Powstały m. in:
- spisy adresów serwisów internetowych dla nauczycieli i uczniów, które na bieżąco są aktualizowane;
- bibliografia materiałów repertuarowych w oparciu o zawartość Biblioteki w Szkole, Świetlica w Szkole i Wszystko dla Szkoły;
- materiały na konkursy czytelnicze i inne;
- zestawy arkuszy egzaminacyjnych dla gimnazjum i szkoły podstawowej;
- scenariusze imprez kulturalnych i czytelniczych itp.
     Kolejny etap zakładał promocję osiągnięć szkoły i biblioteki szkolnej. Od września 2002 roku prowadzona jest strona internetowa Zespołu Szkół w Graboszycach, a w niej podstrona od 2006 biblioteki szkolnej. Od grudnia 2002 redagowana była gazetka szkolna „Super Buda”, a od 2004 do 2005 roku wydawany był biuletyn biblioteczny „Sowa”. Pierwsza gazeta z nich wychodziła co miesiąc, a druga kwartalnie. Zamieszane były w nich artykuły dotyczące pracy i działalności biblioteki w szkole, nowości bibliotecznych, imprez i konkursów organizowanych przez nią itp. Gazeta szkolna od 2007 roku jest prowadzona w internecie w postaci bloga.
     W 2006 roku został złożony wniosek do projektu współfinansowanego przez UE pod nazwą „Internetowe Centra Informacji Multimedialnej w bibliotekach szkolnych i pedagogicznych” do Ministerstwa Edukacji Narodowej.
    
W styczniu 2008 roku biblioteka szkolna dostała 4 komputery oraz urządzenie wielofunkcyjne z projektu "Internetowe Centra Informacji Multimedialnej w bibliotekach szkolnych i pedagogicznych”. Obecnie większość zajęć bibliotecznych i nie tylko prowadzone są w ICIM.